keyboard_arrow_leftAlle updates

Als Lubach alle nuances mee zou nemen, had hij geen 2 miljoen kijkers

Republiq
Republiq
Geschreven door Marten Middendorp
09/11/2020

Arjen Lubach kaartte op zijn eigen wijze de aanpak van aardgasvrije wijken aan. Kort gezegd: haal geen fratsen uit in het aardgasvrij maken als er nog heel veel te isoleren is. En als Lubach alle nuances mee zou nemen had hij geen 2 miljoen kijkers. En hij heeft ook wel gelijk: elk verduurzamingsproject begint met isolatie. Maar zelfs in Lubachs vereenvoudigde versie toonde hij de complexiteit van de warmtetransitie.

De complexiteit ontstaat als we na de isolatie de warmtebron vervangen. Wordt het een warmtepomp of een warmtenet? En wanneer? Een wirwar van techniek. Een markt die zich nog aan het ordenen is. En het lijkt wel alsof iedere oplossing eigen voorstanders en tegenstanders meebrengt. Dus naast de oneliners van Lubach hier nog een paar overwegingen en nuances.

"“Verduurzamen doen we samen. Eigenaren doen zoveel als praktisch haalbaar is. Tegelijkertijd is het aanbod van energie in transitie. Hier hoef je als gebouweigenaar niks aan te doen. Je kunt er gebruik van maken als je niet zelf al in een oplossing hebt voorzien.”"

Isolatie. Nooit verkeerd.

Elke verduurzaming begint bij isolatie en andere vormen van besparing. Als je dat niet te gek maakt (dus geen HR glas vervangen door HR+++), maar gewoon kiest voor isolatie van vloer, dak en spouwmuur dan hoeft dat niet eens zoveel te kosten. En het maakt je woning ook nog veel comfortabeler.

Warmtepompen zijn wél hot

Lubach is te kritisch over warmtepompen. Voor goed geïsoleerde woningen is dat een gemakkelijke oplossing die je veel minder afhankelijk maakt van de ingewikkelde processen rondom een warmtenet. Warmtepompen zijn zeer interessant omdat ze veel meer energie afgeven dan ze verbruiken. Eigenlijk werken ze als een soort verdriedubbelaar of vervierdubbelaar.

En als we ons iets meer tijd gunnen (we hebben tot 2050) kunnen we ook snel grote stappen zetten met een hybride warmtepomp. Dat is een efficiënte warmtepomp op normale dagen met een boost van gas op de echt koude dagen. Dit apparaat kan ook in redelijk geïsoleerde woningen worden toegepast en bespaart zo 80% van de gasrekening. Maar met 20% aardgasgebruik is dat nog geen eindoplossing. Wellicht dat er op lange termijn toch een warmtenet in de buurt ligt of anders gebruiken we dan waterstof of biogas.

Halsoverkop aardgasvrij is inderdaad gekkenwerk

Gaan we veel te snel van het gas af? Dat valt wel mee. Voor 2030 wordt er voor 1,5 miljoen woningen een plan gemaakt en gaan naar verwachting 1 miljoen woningen van het gas (en dus 7 miljoen woningen niet). De ervaringen uit de eerste fase (met successen én mislukkingen) gebruiken we dus in de tweede fase.

Zijn we nog zoekend waar we moeten beginnen? Ja dat denk ik wel. Hoort ook een beetje bij deze fase.

Wijken ineens van het gas doet geen recht aan de diversiteit van de woningen en eigenaren. Dat blijkt ook wel in de eerste proeftuinen. Veel eigenaren (en corporaties) zullen ook in de aangewezen wijken sneller en goedkoper met een eigen oplossing vooruit kunnen. En investeerders zullen niet in alle regio’s en onder alle omstandigheden bereid zijn om de warmtenetten aan te leggen.

We hebben nog 30 jaar. We hebben nog maar 30 jaar.

Gelukkig hebben we nog 30 jaar te gaan. Genoeg tijd voor innovatie. Denk eens terug aan 1990: toen zaten er nog cfk’s in de spuitbussen en hadden we net de zure regen opgelost. Begin gewoon met het deel dat je zeker weet. Daar heb je voor de komende 10 jaar nog genoeg werk aan.

Iedereen doet wat

Verduurzamen doen we samen. Eigenaren doen zoveel als praktisch haalbaar is. Tegelijkertijd is het aanbod van energie in transitie. Hier hoef je als gebouweigenaar niks aan te doen. Je kunt er gebruik van maken als je niet zelf al in een oplossing hebt voorzien:

  • Elektra in Nederland wordt met een spectaculair tempo duurzamer. Met name door de windparken op zee.
  • In veel regio’s wordt gebouwd aan duurzame warmtenetten op restwarmte, geothermie of oppervlaktewater.
  • De productie van biogas wordt opgevoerd, zodat dit uiteindelijk circa 15% van het aardgasverbruik kan vervangen.
  • Op de hele lange termijn is er wellicht elektra over en komt er waterstof beschikbaar voor de gebouwde omgeving.

Hoe maak je strategie in zo’n complexe omgeving? Het doel staat gelukkig vast. De oplossingen dienen zich aan en blijven verbeteren. Hierin een afweging maken gaat gepaard met ingewikkelde rekensommen met uitkomsten die afhangen van je perspectief: maatschappelijke kosten en baten, nationale kosten, investeringsruimte voor corporaties en de rekening voor de woningeigenaar of de huurder.

Wij brengen graag voor jou in beeld hoe je strategie maakt in deze veranderende tijd. Neem gerust contact op met Sara Rieuwerts of Marten Middendorp.